Siedzimy przy stoliku w małej tawernie w Nikozji, jest godzina siódma wieczorem, a moja czwórka już przebiera nogami z głodu. Kelner przynosi kolejną porcję halloumi — ser twardy, który właśnie zjedliśmy trzeci raz — i mówi, że to dopiero początek. Moja córka pyta: "Mama, kiedy będzie główne danie?" A ja odpowiadam: "To właśnie jest główne danie. To się nazywa meze." Po dziesięciu latach na Cyprze mogę wam powiedzieć, że meze to nie tylko jedzenie — to sposób na życie, filozofia stołu i prawdopodobnie powód, dla którego Cypryjczycy żyją tak długo.
Czym dokładnie jest meze?
Meze to system podawania jedzenia, który pochodzi z osmańskiej tradycji i jest rozpowszechniony na całym Bliskim Wschodzie i w basenie Morza Śródziemnego. Na Cyprze meze to seria małych porcji — zwykle między 10 a 20 różnych dań — które przychodzą na stół razem lub stopniowo, w miarę jak się je jemy. Nie ma czegoś takiego jak pierwsze danie, główne danie i deser w tradycyjnym sensie. Zamiast tego masz całą paletę smaków, tekstur i temperatur, którą możesz mieszać i łączyć.
Kiedy zamówisz meze w restauracji, zwykle masz dwie opcje: meze rybne (psarika meze) lub meze mięsne (kreas meze). Niektóre tawerny oferują też wersję mieszaną. Cena zależy od restauracji i liczby dań, ale średnio na jedną osobę liczysz 25-45 PLN za meze mięsne i 35-55 PLN za meze rybne. Oczywiście, w turystycznych miejscach w Ayii Napa czy Limassol mogą być droższe — nawet do 60-70 PLN.
"Meze to nie jest szybkie jedzenie. To rozmowa, wino, czekanie na następne danie i obserwowanie zachodu słońca. Jeśli masz pośpiech, meze nie dla ciebie."
Tradycyjnie meze podaje się z raki — cypryjskim alkoholem o smaku anyżku, który ma około 45 procent alkoholu. Jednak równie dobrze można go pić z winem, piwem czy zwykłą wodą. Cypryjczycy zwykle jedzą meze powoli, przez godzinę lub dwie, rozmawiając, śmiejąc się i delektując każdym kęsem.
Meze mięsne — co się tam znajduje?
Kiedy zamówisz meze mięsne, możesz się spodziewać następujących dań, choć lista zmienia się w zależności od restauracji:
- Halloumi — cypryjski ser, który jest smażony i podawany ciepły, z miętą i czasem z marmolada z dyni
- Keftedes — małe mięsne kuleczki, zwykle z wołowiny lub baraniny, przyprawiane cebulą i ziołami
- Loukoumades — mięsne kielbasy, które są lekko pikantne i mają niepowtarzalny smak
- Souvlaki — małe szaszłyki z mięsa drobiowego lub baraniny
- Pastitsada — mięso w sosie pomidorowym, czasem z makaronem
- Saganaki — ser smażony, podobnie jak halloumi
- Taramosalata — pasta z ikry, cebuli i chleba
- Melitzanosalata — pasta z pieczonego bakłażana
- Humus — pasta z ciecierzycy, czosnku i tahiny
- Tzatziki — jogurt z ogórkiem i czosnkiem
- Fava — pasta z żółtych soczewic, znana z wyspy Santorini, ale popularna też na Cyprze
- Chleb — zwykle pitta lub tradycyjny cypryjski chleb
Każde danie ma swoją osobowość. Halloumi jest słone i gumowate, keftedes są mięsiste i pachnące, a pasty są lekkie i kremiste. Pierwszą rzeczą, którą robię, kiedy przychodzę do nowej tawerny, jest spróbowanie halloumi — jeśli jest świeży, smażony na twardym punkcie, to dobry znak. Jeśli jest miękki i gumowaty, szukam innego miejsca.
Meze rybne — dla tych, którzy preferują owoce morza
Meze rybne to zupełnie inne doświadczenie. Zamiast mięsa masz ryby, małże, ośmiornice i krewetki. Ceny są wyższe, ale jeśli lubisz owoce morza, warto wydać dodatkowe pieniądze.
Typowe dania w meze rybnym to:
- Saganaki z halloumi — ser smażony, który pojawia się w obu wersjach
- Ośmiornica grillowana — delikatna, lekko chwytająca na zębach, zwykle podawana z cytryną
- Krewetki — albo grillowane, albo smażone, zawsze świeże
- Małże — zwykle w sosie pomidorowym lub czosnkowym
- Ryba biała — zwykle branzino lub inny lokalny gatunek, grillowany całą rybą
- Kalmary — smażone w pierzynce lub grillowane
- Taramosalata i melitzanosalata — te same pasty co w meze mięsnym
- Sepia — czarna ryba, która ma intensywny smak
W 2026 roku ceny meze rybnego wahają się między 40 a 70 PLN za osobę, w zależności od restauracji i sezonu. Latem, kiedy jest pełno turystów, ceny są wyższe. Zimą, kiedy jest mniej ludzi, możesz negocjować lub znaleźć lepsze oferty.
Gdzie na Cyprze spróbować najlepszego meze?
Moja czwórka i ja mieszkaliśmy w różnych częściach Cypru, a moje ulubione miejsca na meze różnią się w zależności od regionu. Nie będę ci rekomendować turystycznych restauracji w Ayii Napa czy Limassol, które wyglądają ładnie na Instagramie, ale smakują jak karton. Zamiast tego dam ci konkretne wskazówki, gdzie Cypryjczycy sami jedzą meze.
Nikosia — serce wyspy
W Nikozji, w starej mieście, są tawerny, które nie zmieniły się od lat siedemdziesiątych. Ulica Ledra i okoliczne uliczki pełne są małych restauracji, gdzie meze kosztuje 20-30 PLN za osobę. Kelnerzy znają się z klientami po imieniu, a jedzenie jest tak autentyczne, że czasem zapomnisz, że jesteś turystą. Poszukaj tawerny blisko kościoła Selimiye — tam będą miejsca, gdzie Cypryjczycy jedzą obiad.
Pafos — wybrzeże z historią
W Pafos, szczególnie w starej części miasta i w Kato Pafos, są restauracje z widokiem na morze, gdzie meze kosztuje 30-45 PLN. Polecam tawerny w wąskich uliczkach, a nie te, które są bezpośrednio przy plaży — tam zawsze będzie drożej i mniej autentycznie. Jeśli pójdziesz do Kato Pafos wieczorem, zobaczysz rybaków, którzy wciąż czyścią sieci, a restauracje za nimi przygotowują meze z tego, co zostało złowione tego dnia.
Larnaka — port i tradycja
Larnaka ma piękny front morski, ale najlepsze meze znajdziesz w starej części miasta, wokół kościoła Świętego Łazarza. Tam są tawerny, gdzie ceny są rozsądne (25-35 PLN za meze mięsne), a jedzenie jest świeże. Larnaka jest mniej turystyczna niż Pafos czy Limassol, więc czujesz się bardziej jak lokalna osoba niż turysta.
Limassol — nowoczesność i tradycja
Limassol to największe miasto na Cyprze i ma wszystko — od turystycznych restauracji do małych tawerń. Jeśli chcesz uniknąć turystów, idź do dzielnicy Germasogeia, gdzie są tawerny dla lokalnych ludzi. Tam meze kosztuje 25-40 PLN i możesz liczyć na świeże składniki i tradycyjne przygotowanie.
Troodos — góry i autentyczność
Jeśli chcesz uciec od wybrzeża, góry Troodos oferują zupełnie inne doświadczenie. Małe wioski w górach mają tawerny, gdzie meze jest tańsze (20-30 PLN) i bardziej rustykalny. Tutaj jedzenie jest bardziej domowe, mniej eleganckie, ale bardziej autentyczne.
Ile dokładnie zapłacisz za meze w 2026 roku?
Oto tabela, którą przygotowałem na podstawie moich ostatnich wizyt w restauracjach na Cyprze:
| Typ meze | Lokalizacja turystyczna | Lokalizacja lokalna | Napoje (średnio) |
|---|---|---|---|
| Meze mięsne | 40-60 PLN | 20-35 PLN | 10-15 PLN |
| Meze rybne | 50-75 PLN | 35-50 PLN | 10-15 PLN |
| Meze mieszane | 45-70 PLN | 30-45 PLN | 10-15 PLN |
| Raki (butelka) | 30-50 PLN | 20-35 PLN | — |
| Wino (kieliszek) | 12-20 PLN | 8-12 PLN | — |
Jak widzisz, różnica między turystyczną a lokalną restauracją może być nawet 50 procent. Jeśli będziesz jeść meze przez tydzień pobytu na Cyprze, warto znaleźć miejsca, gdzie jedzą lokalni ludzie.
Praktyczne porady dla turysty, który chce spróbować meze
Po dziesięciu latach na Cyprze nauczyłam się, jak maksymalnie cieszyć się meze bez rozczarowania. Oto kilka konkretnych rad:
Idź wieczorem, nie w południe. Meze to wieczorna tradycja. Restauracje są pełne turystów w południe, a jedzenie jest przygotowywane masowo. Wieczorem, po godzinie siedemnastej, jedzenie jest świeższe, a atmosfera bardziej autentyczna.
Poproś kelnerów o rekomendacje. Nie czytaj menu — po prostu powiedz: "Daj nam to, co jest dzisiaj najlepsze." Cypryjczycy to robią i zawsze wychodzi lepiej niż wtedy, gdy sami wybieramy.
Zamawiaj meze dla dwóch osób, nawet jeśli jesteś sam. Meze jest przeznaczone do dzielenia. Porcje są małe, a całe doświadczenie polega na próbowaniu wielu rzeczy. Jeśli zamówisz meze dla siebie, będziesz miał za mało, a jeśli zamówisz dwa, będzie ci wystarczać.
Zamawiaj lokalnie — wino zamiast raki. Raki jest tradycyjny, ale jeśli nie pijesz alkoholu o wysokiej zawartości, wino cypryjskie jest lepsze. Cypryjskie wino jest niedoceniane — spróbuj czegoś z regionu Paphos.
Nie spiesz się. Meze to nie jest szybkie jedzenie. Zaplanuj co najmniej dwie godziny. Jeśli będziesz pośpieszać, stracisz całą magię doświadczenia.
Sezonowe różnice w meze
Latem (czerwiec-wrzesień) meze jest bardziej oparte na owocach morza, bo ryby są świeże i tanie. Zimą (listopad-marzec) meze jest bardziej mięsne i bardziej rustykalny. Wiosną i jesienią jest idealnie — ceny są rozsądne, a jedzenie jest świeże.
W 2026 roku, jeśli planujesz podróż na Cypr, unikaj lipca i sierpnia — wtedy będzie pełno turystów i ceny będą najwyższe. Zamiast tego idź w maju, wrześniu lub październiku. Pogoda będzie świetna, a meze będzie smakować lepiej.
Moja czwórka zawsze wie, kiedy jedziemy na Cypr, że będziemy jeść meze. Moja najmłodsza córka, która ma teraz osiem lat, potrafi już powiedzieć na grecku: "Chcę halloumi i ośmiornicę." To jest najlepszy dowód, że meze to nie tylko jedzenie — to doświadczenie, które zostaje z tobą na całe życie.
Komentarze (3 komentarze)